खाना पकाउने ग्यास (LPG) लिक हुनु नेपालका धेरै घरमा हुने खतरनाक समस्या हो। धेरैजसो ग्यास दुर्घटना ठूलो विस्फोटबाट होइन, महिनौंदेखि भइरहेको सानो लिकबाट सुरु हुन्छ। राम्रो कुरा — १० सेकेन्डमै घरमै ग्यास लिक चेक गर्न सकिन्छ।
१. मनोमिटर (प्रेसर मिटर) टेस्ट — सबैभन्दा भरपर्दो
IGT रेगुलेटरमा भएको प्रेसर मिटरले सिलिन्डरमा ग्यास कति छ देखाउँछ मात्र होइन, लिक पनि पत्ता लगाउँछ। रेगुलेटर खोलेर चुलो बन्द गर्दा सुई तल झर्यो भने पाइप वा चुलोमा लिक छ भन्ने बुझिन्छ। यो तरिकाले आँखाले नदेखिने सानो प्वाल पनि पत्ता लाग्छ। IGT ले कसरी काम गर्छ यहाँ हेर्नुहोस्।
२. साबुन पानी टेस्ट
पाइपको जोर्नी, क्लिप र रेगुलेटरको मुखमा साबुन पानी दल्नुहोस्। फिँज वा बबल आयो भने त्यहीँ लिक छ। यो पुरानो तरिका हो तर सानो प्वाल पत्ता लगाउन गाह्रो हुन्छ।
३. गन्ध र आवाज
LPG मा मिसाइएको गन्ध (इथाइल मरक्याप्टन) नाकले थाहा पाइन्छ। सिलिन्डर नजिक "सू-सू" आवाज आयो वा ग्यासको गन्ध आयो भने तुरुन्तै झ्याल खोल्नुहोस्, बिजुलीका स्विच नछुनुहोस् र सिलिन्डरको भल्भ बन्द गर्नुहोस्।
स्थायी समाधान: स्वचालित कट-अफ
दैनिक चेक गर्नु राम्रो हो, तर मान्छे सधैं सतर्क हुँदैन। IGT रेगुलेटरभित्रको Excess Flow Valve ले पाइप फुट्दा वा ठूलो लिक हुँदा ०.१२ सेकेन्डभन्दा कम समयमै ग्यास आफैं बन्द गर्छ। ल्याब डेमो भिडियो हेर्नुहोस् र सक्कली IGT रेगुलेटर यहाँ किन्नुहोस् — ७७ वटै जिल्लामा क्यास अन डेलिभरी।